Αλταθόρ

Fata morgana

2009-06-25T02:05:00.003+03:00

Μια διαφορετική ερμηνεία του ποιήματος του Νίκου Καββαδία, που μελοποιήθηκε και πρωτοτραγουδήθηκε από τη Μαρίζα Κωχ, αυτή τη φορά από τη φωνή του Μάριου Φραγκούλη.
Η αιώνια περιπλάνηση του ναυτικού και η αναζήτηση της μοιραίας γυναίκας σε ένα ποίημα εκληκτικής ομορφιάς, με τους πρώτους στίχους του να δίνουν μια άλλη διάσταση στην ερωτική ποίηση.

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό
στάλα τη στάλα συναγμένο απ' το κορμί σου
σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,
που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν.

Πανί δερμάτινο, αλειμμένο με κερί,
Οσμή από κέδρο, από λιβάνι, από βερνίκι,
Όπως μυρίζει αμπάρι σε παλιό σκαρί,
χτισμένο τότε στον Ευφράτη στη Φοινίκη.

Σκουριά πυρόχρωμη στις μίνες του Σινά
οι κάβες της Γερακινής και το Στρατώνι
Για επίχρισμα η άγια σκουριά που μας γεννά
μας τρέφει, τρέφεται από μας
και μας σκοτώνει.

Πούθ’ έρχεσαι; απ΄τη Βαβυλώνα
Πού πας; στο μάτι του κυκλώνα,
Ποιαν αγαπάς; κάποια τσιγγάνα
Πώς τη λένε; Fata Morgana.

Σπασμένο καράβι

2009-05-20T03:06:00.001+03:00

Ένα εξαίσιο ποίημα ενός μεγάλου ποιητή, ερμηνευμένο από τον θαυμάσιο Κώστα Καράλη.

Λευκό

2008-09-12T11:14:00.000+03:00

Mamma mia

2008-09-11T01:25:00.002+03:00

Ας δούμε και το τρέιλερ αυτού του έργου που φέτος έσπασε παντού τα ταμεία. Με την ωραία μουσική των ΑΒΒΑ, με πρωταγωνιστές την Μέρηλ Στρηπ και τον Πηρς Μπρόσναν και γυρισμένο μεταξύ άλλων στη Σκόπελο, τη Σκιάθο και το Πήλιο.

Aux Champs Elysées

2008-09-08T22:57:00.003+03:00

Αν ζούσε θα ήταν ήδη 70 ετών. Ο χρόνος όμως δεν πρόλαβε να αγγίξει τον Τζο Ντασσέν, αυτόν τον τόσο τρυφερό τραγουδιστή, και τόσο δικό μας. Του έκανε χάρη ή έτσι απλά τον πήρε;
Επιστροφή στα 70's με ένα ωραίο, ανέμελο τραγούδι κι εικόνες από το Παρίσι.

Λεωνίδιο

2008-09-06T01:39:00.007+03:00

Για το φίλο που μόλις είδα το αφιερωμένο στο Λεωνίδιο ιστολόγιό του, αφιερώνω κι εγώ με τη σειρά μου κάποιες φωτογραφίες της πραγματικά όμορφης περιοχής του.
Θέλα να πω δυο λόγια για την τσακώνικη γλώσσα. Αυτή η γλώσσα με τα τόσα δωρικά στοιχεία τα οποία διασώζει, είναι παγκοσμίως από τους πρώτους υποψήφιους για εξαφάνιση. Πόσοι να την μιλούν ακόμα; 200; 300; Και πόσο καλά; Είναι υπαρκτά ερωτήματα αυτά κι όχι μόνο δικά μου. Οι γλωσσολόγοι ανησυχούν. Δεν είδα όμως και κανέναν σοβαρό μελετητή, όχι φιλόλογο, μα γλωσσολόγο, να πηγαίνει προς τα εκεί.
Παιδιά ας κάνουμε κάτι όλοι μαζί. Σοβαρά το λέω! Πριν η λήθη σκεπάσει τη γλώσσα, όπως τόσες άλλες. Γιατί ο χρόνος είναι αμείλικτος κι οι γλώσσες αλλάζουν ή χάνονται (όλες, μα όλες!).

Εικόνες μαγείας

2008-09-06T00:45:00.007+03:00

Σε πολλούς από εμάς αρέσει να αυτοθαυμαζόμαστε για τις ομορφιές της πατρίδας μας, για τον πολιτισμό μας και για το μεγαλείο μας. Ας μην το κουράζουμε πολύ το θέμα. Δεν ξέρω αν μας έχει παρασύρει τόσο η απίστευτη καθημερινότητα που βιώνουμε, αλλά μου είναι δύσκολο να πιστέψω ότι εικόνες σαν τις παρακάτω μπορούν να αφήσουν κάποιον ασυγκίνητο. Όταν μάλιστα ξέρει (γιατί δεν μπορεί να μην το ξέρει!) ότι σε χώρες όπως αυτή δεν βρίσκεις σκουπίδια στους δρόμους, οι δημόσιες υπηρεσίες σε αντιμετωπίζουν σαν άνθρωπο, η παιδεία είναι αφάνταστη, η υγεία δεδομένη, δεν μπορώ να φανταστώ ότι δεν υπάρχει μια υποβόσκουσα ζήλια.
Να θυμηθούμε και το γνωστό ανέκδοτο που λέει "Όταν εσείς ζούσατε στα δάση, εμείς ξέρετε τι κάναμε; Τα καίγαμε και τα κάναμε μεζονέτες".
Λοιπόν, εικόνες από τη Νορβηγία.

Λουί ντε Φυνές

2008-08-30T23:04:00.002+03:00

Ένας από τους ηθοποιούς που άφησαν εποχή σχεδόν σε όλον τον κόσμο ήταν ο Λουί ντε Φυνές. Ο μεγαλύτερος Γάλλος κωμικός (ίσως μαζί με τον Φερναντέλ), έμεινε γνωστός ενσαρκώνοντας έναν ανάποδο και εκνευριστικό χαρακτήρα σχεδόν σε όλα του τα έργα. Οι γκριμάτσες του (συνήθως θυμού, αγανάκτησης και κακεντρέχειας) είναι για σεμινάριο.
Ο πιο συμπαθής αντιπαθητικός ήρωας στην ιστορία του κινηματογράφου!
Το απόσπασμα είναι από την πιο γνωστή ίσως στην Ελλάδα ταινία του με τίτλο Η ασύλληπτη απόδραση, στη σκηνή όπου στο υπό Γερμανική κατοχή Παρίσι προσπαθεί να κρύψει έναν Άγγλο αεροπόρο.

Λισσαβώνα

2008-08-24T01:08:00.010+03:00

Μια προσωπική αναφορά θα ήθελα να κάνω σήμερα, δημοσιεύοντας ένα μικρό μέρος από φωτογραφίες που τράβηξα στη Λισσαβώνα στις αρχές της δεκαετίας του '90.
Η Πορτογαλία είναι μια πολύ όμορφη χώρα κι η πρωτεύουσά της η Λισσαβώνα ακόμα ομορφότερη. Ήσυχη πόλη, καθαρή, διατηρεί μια αίγλη κι ένα μεγαλείο, καθώς κι έναν πεσιμισμό και μια νοσταλγία που της δίνουν μια ιδιαίτερη θέση στο ευρωπαϊκό πολιτιστικό γίγνεσθαι.

Από την Ισπανία

2008-08-19T20:59:00.006+03:00

Ένα πανέμορφο τραγούδι που μας έρχεται από την Ισπανία, από το πασίγνωστο μουσικό γκρουπ Mecano, τραγουδισμένο από την Ana Torroja.
Για κάποια, πολύ αγαπημένη.

Hijo de la Luna

Tonto el que no entienda
cuenta una leyenda
que una hembra gitana
conjuró a la luna hasta el amanecer
llorando pedía
al llegar el día
desposar un calé
tendrás a tu hombre piel morena
desde el cielo habló la luna llena
pero a cambio quiero
el hijo primero
que le engendres a él
que quien su hijo inmola
para no estar sola
poco le iba a querer.

Luna quieres ser madre
y no encuentras querer
que te haga mujer
dime luna de plata
qué pretendes hacer
con un niño de piel
Hijo de la Luna.

De padre canela nació un niño
blanco como el lomo de un armiño
con los ojos grises
en vez de aceituna
niño albino de luna
maldita su estampa
este hijo es de un payo
y yo no me lo cayo.

Gitano al creerse deshonrado
se fue a su mujer cuchillo en mano
¿de quién es el hijo?
me has engañao fijo
y de muerte la hirió
luego se hizo al monte
con el niño en brazos
y allí le abandonó.

Y en las noches que haya luna llena
será porque el niño esté de buenas
y si el niño llora
menguará la luna
para hacerle una cuna
y si el niño llora
menguará la luna
para hacerle una cuna.

Φθινοπωρινή ομορφιά

2008-08-14T00:43:00.003+03:00

Πανσέληνος πάνω από φθινοπωρινά λουλούδια

Για να μην ξεχνάμε ότι το φθινόπωρο πλησιάζει. Και θα το κάνουμε να φτάσει ακόμη γρηγορότερα, μήπως αρπάξει και δροσίσει τον ήλιο.

Ψυχή ευτυχισμένη

2008-08-13T09:23:00.003+03:00

"Ίσως η πιο όμορφη στροφή του Λεοπόλδο Λουγόνες", γράφει ο Μπόρχες γι' αυτό το τετράστιχο του μεγάλου Αργεντινού ποιητή.

ΨΥΧΗ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗ
Μια μέρα, κει κοντά στο σούρουπο,
καθώς σε αποχαιρετούσα όπως συνήθιζα,
μια θλίψη αμυδρή αποχωρισμού
μ' έκανε να αισθανθώ πως σ' αγαπούσα.

Από το βιβλίο Χρυσαφένιες ώρες (Las horas doradas)
Μετάφραση (από το βιβλίο Εφτά νύχτες): Αχιλλέας Κυριακίδης

Η θάλασσα

2008-07-26T21:17:00.004+03:00

Ένα από τα αθάνατα τραγούδια του γαλλικού ρεπερτορίου είναι αυτό του Σαρλ Τρενέ με τίτλο Η θάλασσα (La Mer). Ο Σαρλ Τρενέ (Charles Trénet, 1913-2001) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους τραγουδιστές, με μια καριέρα που κράτησε πάνω από 60 χρόνια.
Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, που κατάφερε να δημιουργεί εξαίσια μουσική μέχρι σχεδόν το τέλος της ζωής του.

La mer
Qu'on voit danser le long des golfes clairs
A des reflets d'argent
La mer
Des reflets changeants
Sous la pluie

La mer
Au ciel d'été confond
Ses blancs moutons
Avec les anges si purs
La mer bergère de l'azur
Infinie

Voyez
Près des étangs
Ces grands roseaux mouillés
Voyez
Ces oiseaux blancs
Et ces maisons rouillées

La mer
Les a bercés
Le long des golfes clairs
Et d'une chanson d'amour
La mer
A bercé mon coeur pour la vie.

Pervigilium Veneris

2008-07-25T21:45:00.005+03:00

Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras amet.

Αύριο θα αγαπήσει αυτός που ποτέ δεν αγάπησε
κι αυτός που αγάπησε αύριο θα αγαπήσει.

Το Ξενύχτι της Αφροδίτης (Pervigilium Veneris) είναι ένα από τα μαγευτικότερα ποιήματα της λατινικής λογοτεχνίας. Γραμμένο ανάμεσα στον 2ο και τον 4ο αι. κρατάει ακόμα καλά κρυμμένο το μυστικό του ποιος είναι ο συγγραφέας του. Ορισμένοι μελετητές θεωρούν ότι γράφτηκε από τον Φλώρο (2ος αι.) κι άλλοι ότι δημιουργός του ήταν ο Τιβεριανός (4ος αι.) Όπως και να 'χει, πρόκειται για ένα ποίημα που προμηνά με τρόπο θαυμαστό και παράξενο τον ερχομό της μεσαιωνικής λατινικής ποίησης.
Από το βιβλίο του Rose Ιστορία της λατινικής λογοτεχνίας (μετ. Κ. Χ. Γρόλλιου) η υπόθεση του ποιήματος:

Η σκηνή είναι η Σικελία. Η εποχή άνοιξη. Αύριο θα γίνει μια γιορτή για την Αφροδίτη και στο μεταξύ εκείνη γλεντοκοπά μέσα στα δάση όλη τη νύχτα. Μια επωδός (Cras amet qui numquam amavit quique amavit cras amet) που διαιρεί το ποίημα σε στροφές άνισου μήκους, προσκαλεί όλους αυτούς που αγάπησαν ή δεν αγάπησαν να αγαπήσουν τη μέρα που έρχεται αύριο. Ο ποιητής τη χαιρετά σαν τη μεγαλύτερη θεά της αύξησης, αλλά τελειώνει σ' ένα τόνο απροσδόκητα λυπηρό. Η δική του άνοιξη δεν θα φτάσει, αυτός δεν μοιάζει με το αηδόνι που κελαηδεί στην Αφροδίτη και σ' εκείνους που την ακολουθούν, γιατί ο ποιητής δε θα διακόψει ποτέ τη σιωπή του.

Στην ιστοσελίδα της Bibliotheca Augustana ολόκληρο το ποίημα στα λατινικά.

Εκεί που τελειώνει η σιωπή

2008-07-24T14:34:00.001+03:00

Εκεί που τελειώνει η σιωπή
Τι μένει;
Ένα αργό μουρμούρισμα, νυχτερινό.
Απροσδιόριστο.
Μοναχικό.

Ερωτόκριτος

2008-07-24T08:34:00.011+03:00

Ένα απόσπασμα από τον Ερωτόκριτο, το υπέροχο αυτό λυρικό αφηγηματικό ποίημα του Βιτσέντζου Κορνάρου, γραμμένο σε κρητική διάλεκτο, με τη φωνή του Μάνου Κατράκη.

Tου κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνου,
και του τροχού, π' ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου
με του καιρού τα αλλάματα, π' αναπαημό δεν έχου,
μα στο καλό κι εις το κακό περιπατούν και τρέχου,
και των αρμάτω οι ταραχές, όχθρητες, και τα βάρη,
του έρωτα οι μπόρεσες και τση φιλιάς η χάρη,
αυτάνα μ' εκινήσασι τη σήμερον ημέρα
ν' αναθιβάλω και να πω τα κάμαν και τα φέρα
'ς μιάν κόρη κι έναν άγγουρο, που μπερδευτήκα ομάδι
σε μια φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι. ...
Kαι τ' όνομά τζη το γλυκύ το λέγαν Aρετούσα,
οι ομορφιές τ'ς ήσαν πολλές, τα κάλλη τ'ς ήσαν πλούσα.
Xαριτωμένο θηλυκό την ήκαμεν η φύση,
κι ίσα τζη δεν ευρίσκετο σ' Aνατολή και Δύση. ...
Kαι τα' όνομα του νιούτσικου Pωτόκριτο το λέγα,
ήτονε τα' αρετής πηγή και τσ' αρχοντιάς η φλέγα,
κι όλες τσι χάρες π' ουρανός και τ' άστρην εγεννήσα,
μ' όλες τον εμοιράνασι, μ' όλες τον εστολίσα. ...
Kι όντεν η νύκτα η δροσερή κάθ' άνθρωπο αναπεύγει,
και κάθε ζο να κοιμηθεί τόπο να βρει γυρεύγει,
ήπαιρνε το λαγούτον του, κι εσιγανοπορπάτει,
κι εκτύπαν το γλυκιά - γλυκιά ανάδια στο παλάτι.

Ne me quitte pas

2008-07-23T13:14:00.004+03:00

30 χρόνια χωρίς τον μεγάλο Βέλγο τροβαδούρο Ζακ Μπρελ. Έφυγε στο άνθος του και μας άφησε την απέραντα ζεστή φωνή του.

Τραγουδώντας στη βροχή

2008-07-20T18:48:00.006+03:00

Μια αξέχαστη, δροσερή και γλυκιά στιγμή του παγκόσμιου κινηματογράφου, με τον Τζην Κέλλυ στις δόξες του. Μακάρι τέτοια χαρά να μπορούμε να νιώθουμε όλοι. Τι άλλο μπορεί κανείς να επιθυμήσει;

Solitude

2008-07-19T00:33:00.001+03:00

To see a world in a grain of sand

2008-07-19T00:02:00.003+03:00

To see a world in a grain of sand,
And a heaven in a wild flower,
Hold infinity in the palm of your hand,
And eternity in an hour.

William Blake, Auguries of Innocence

Πάντα είναι ωραίο

2008-07-17T19:31:00.004+03:00

Σκάραμους

2008-07-16T23:11:00.006+03:00

Μια από τις ωραιότερες παιδικές αναμνήσεις μου είναι αυτή η ταινία. Εκπληκτικής τεχνικής αρτιότητας ταινία του 1952, με τον Στιούαρτ Γκρέιντζερ στις δόξες του και μια από τις διασημότερες σκηνές ξιφομαχίας στην ιστορία του κινηματογράφου, ανάμεσα στον πρωταγωνιστή και τον Μελ Φερρέρ.
Φυσικά αυτές τις ταινίες δεν τις δείχνουν πια ούτε στην τηλεόραση, ούτε τις βρίσκεις στα βίντεο κλαμπ. Ούτε καν στις προσφορές των εφημερίδων. Ό,τι παλιώνει είναι για πέταμα σήμερα. Αναρωτιέμαι, εμείς που τα βλέπαμε πριν 20 και 25 χρόνια ήμασταν τόσο αφελείς ή οι σημερινές δημιουργίες είναι τόσο καταπληκτικές που επισκιάζουν τα πάντα;
Όσοι δεν έχουν δει την ταινία ή θέλουν να την ξαναδούν μην κάνουν τον κόπο να την ψάξουν. Δεν έχει μείνει σε βίντεο κλαμπ ούτε κατά λάθος.

Μια φωνή απ' την Αμερική

2008-07-14T08:04:00.005+03:00

Ένα ποίημα του γεννημένου στην πρώην Γιουγκοσλαβία Αμερικανού ποιητή Τσαρλς Σίμικ (1938- ), ενός ποιητή που έχει επηρεάσει έντονα τη σύγχρονη αμερικανική ποίηση.

ΧΙΛΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΡΗΜΙΑΣ

Προς το βράδυ
όταν σταματήσει να χιονίζει
τα σπίτια μας σηκώνονται
ψηλά στον ουρανό
σ' αυτό το άηχο διάστημα
που τίποτα δε φτάνει
ούτε το γάβγισμα σκυλιού
ούτε πουλιού φωνίτσα.

Σαν τους παλιούς θαλασσινούς
τα σώματά μας ο Ωκεανός
και η σιωπή καΐκι
για μας που έδωσε ο Θεός
για το μακρύ και άγνωστο ταξίδι.

Μετάφραση: Τάσος Δενέγρης

Μια θάλασσα μικρή

2008-07-10T23:15:00.004+03:00

Ίσως ένα από τα καλύτερα ερωτικά τραγούδια που έγραψε ποτέ ένας τροβαδούρος.

Τζιόρτζιο ντε Κίρικο

2008-07-10T08:26:00.008+03:00

Ο γεννημένος στο Βόλο σαν σήμερα πριν από 120 χρόνια Ιταλός καλλιτέχνης Τζιόρτζιο ντε Κίρικο (1888-1978) ήταν γνωστός για τη Μεταφυσική του ζωγραφική κατά τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα. Τοπία που μοιάζουν με σκηνικά, ανδρείκελα που τα στοιχειώνουν, και μια αίσθηση επερχόμενου δράματος σε έναν κόσμο που θέση έχει μόνο η σιωπή.

Οι Μούσες της ανησυχίας

Έκτωρ και Ανδρομάχη

Ο μεγάλος μεταφυσικός

Περισσότερα: Wikipedia

Μαρκ Σαγκάλ

2008-07-07T15:31:00.013+03:00

Ο Μαρκ Σαγκάλ (1887-1985) ήταν ένας από τους κορυφαίους ζωγράφους της τέχνης του 20ου αιώνα και ένας από αυτούς που επηρέασαν συνολικά τη ζωγραφική και τα κινήματα στο σύνολό τους, χωρίς ποτέ ο ίδιος να ενταχθεί κάπου.
Γεννημένος στο Βιτέμπσκ της Ρωσίας από εβραϊκή οικογένεια, βρέθηκε από πολύ νωρίς στο σταυροδρόμι δύο μεγάλων παραδόσεων. Πήγε σχολείο στο χωριό του, σπούδασε αρχικά ζωγραφική στην Αγία Πετρούπολη και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Παρίσι το 1910, τη χρυσή εκείνη εποχή της τέχνης και της ελευθερίας της έκφρασης, που έκαναν το Παρίσι να είναι το κέντρο του κόσμου.

Τα κύρια χαρακτηριστικά της τέχνης του είναι η νοσταλγία, τα προσωπικά βιώματα και η έκφραση μιας εσωτερικής αλήθειας, που ήταν περισσότερο ποιητική παρά αυστηρά εικονιστική. Στα ωριμότερα έργα του κυριαρχούν οι ονειρικοί χώροι, με χρώματα σκηνογραφικής δύναμης, στοιχεία που κατανέμονται στον πίνακα αυθαίρετα, γεμάτα μνήμες από την παιδική του ηλικία και τη ζωή στο χωριό.

Η αγορά στο Βιτέμπσκ (1910)

Εγώ και το χωριό μου (1911)

Ο βιολιστής (1912-13)

Ο περίπατος (1917-18)

Nezahualcoyotl-Ο ποιητής βασιλιάς

2008-07-04T22:55:00.008+03:00

Η ποίηση στους Αζτέκους ήταν μια δραστηριότητα που έχαιρε μεγάλης εκτίμησης και είχε ανέβει σε υψηλά επίπεδα πολύ πριν ακόμα φτάσουν οι Ισπανοί κονκισταδόρες και καταλύσουν το σύμπαν. Τόσο ελκυστική ήταν η ποίηση, που υπήρχαν ειδικά σχολεία για να την διδάσκουν. Υπήρχαν ποιήματα που υμνούσαν τους Θεούς, καθώς κι άλλα για τους ατρόμητους πολεμιστές, αλλά και ποιήματα φιλοσοφικά και τρυφερά.
Ένας από τους σημαντικότερους Αζτέκους ποιητές ήταν ο βασιλιάς της Τεχκόκο Νετζαχουαλκόγιοτλ (1402-1472). Ο θρύλος τού αποδίδει πολλά ποιήματα, κυρίως φιλοσοφικά. Μέσα σ' αυτά δεν φαίνεται καθόλου αυτό που θα περίμεναν όσοι θεωρούν τους ινδιάνικους πολιτισμούς ως βαρβαρικούς, αλλά μια βαθιά θεώρηση της ζωής, μια τρυφερότητα και μια εντελώς ανθρώπινη ανησυχία και αγωνία για το άγνωστο.
Εδώ θα συναντήσουμε κι ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ποίησης των Αζτέκων: την επανάληψη μιας ιδέας σε ολόκληρη τη στροφή, κάτι που αύξανε τη μουσικότητα, μια και τα ποιήματα στην πραγματικότητα συνοδεύονταν από μουσική, μελοποιημένα από τους ίδιους τους δημιουργούς τους.

ΟΧΙ ΠΑΝΤΟΤΙΝΑ ΣΤΗ ΓΗ
Τάχα ζούμε πραγματικά στη γη;
Όχι παντοτινά στη γη,
Εδώ μόνο για λίγο.
Αν ήταν ζαντ πάλι θα έσπαγε,
αν ήταν χρυσάφι πάλι θα έλιωνε,
ακόμα και τα φτερά του κετζάλ μαραίνονται.
Όχι παντοτινά στη γη,
Εδώ μόνο για λίγο.

(Από το βιβλίο Στα ίχνη του ανέμου, Οδός Πανός 1984)
Μετάφραση: Ειρήνη Βρης

Αγαπώ το τραγούδι του μίμου,
Πουλί με τετρακόσιες φωνές,
Αγαπώ το χρώμα του νεφρίτη,
Και το αδύναμο άρωμα των λουλουδιών,
Μα πιο πολύ απ' όλα αγαπώ τον αδελφό μου: τον άνθρωπο.

Τόσα φάσγανα

2008-07-01T23:14:00.008+03:00

to-sa pa-ka-na ΞΙΦΟΣ 50
Τόσα φάσγανα ΞΙΦΟΣ 50

14ος-12ος αιώνας π.Χ. Μια από τις χιλιάδες επιγραφές της λεγόμενης Γραμμικής Β που σώθηκαν μέχρι τις μέρες μας για να αποδειχθεί η συνέχεια της γλώσσας μας μέσα στις χιλιετίες.
Λογιστικά έγγραφα. Αυτό ήταν ουσιαστικά οι πήλινες πινακίδες των Μυκηναίων που βρέθηκαν στην Κνωσσό, στην Πύλο, στη Θήβα, στις Μυκήνες, στην Τίρυνθα. Έγγραφα που όταν αποκρυπτογραφήθηκαν το 1952 από τον Άγγλο αρχιτέκτονα Βέντρις και τον ελληνιστή φιλόλογο Τσάντγουικ πήγαν την ιστορία της ελληνικής γλώσσας 6 αιώνες πίσω.
Αυτή είναι μια πραγματική υπηρεσία σε μας. Καλύτερη από ό,τι έχουμε εμείς προσφέρει ποτέ στους εαυτούς μας.

Η γραφή είναι συλλαβική και στη συντριπτική πλειοψηφία τους οι πινακίδες αφορούν προϊόντα προς πώληση, αγορά ή απλή καταγραφή για λογαριασμό κάποιου πλούσιου ή και του ίδιου του άνακτα. Στο τέλος κάθε σειράς υπάρχει συνήθως ένα ιδεόγραμμα που απεικονίζει το προϊόν το οποίο προαναφέρθηκε, μαζί με τον αριθμό των μονάδων του προϊόντος. Η παραπάνω πινακίδα μάς λέει απλά ότι έχουν καταγραφεί 50 ξίφη (φάσγανον σημαίνει ξίφος).
Η γραφή αποδίδει αρκετά φτωχά τους ήχους της ελληνικής που θα πρέπει να μιλιόταν τότε (βλ. τη λεζάντα της φωτογραφίας). Αυτό εξηγείται από την προέλευση της γραφής αλλά και από την ίδια τη φύση των εγγράφων.

Η Γραμμική Β προήλθε από μια μετατροπή της Γραμμικής Α που χρησιμοποιούσαν για παρόμοιους σκοπούς οι Μινωίτες, πρώην κυρίαρχοι στο Αιγαίο. Η γλώσσα των Μινωιτών ήταν μάλλον μη ελληνική και οι Μυκηναίοι χρησιμοποίησαν απλώς συλλαβογράμματα που ο ήχος που απέδιδαν έμοιαζε με της ελληνικής, χωρίς να προσπαθήσουν να αντιστοιχίσουν τους ελληνικούς ήχους σε καινούρια συλλαβογράμματα (εκτός από περιπτώσεις που δεν υπήρχε αντίστοιχο στη Γραμμική Α). Αυτό το έκαναν για τελείως πρακτικούς σκοπούς, όπως είδαμε, δηλαδή για καταγραφές προϊόντων. Δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα κείμενο που να μοιάζει με λογοτεχνικό, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλειστεί ότι θα βρεθεί στο μέλλον.
Πώς να είναι άραγε το πρώτο Μυκηναϊκό λογοτέχνημα, αν ποτέ βρεθεί; Σε ποια βάθη του χρόνου θα αναφέρεται;

Από τις "Εκλάμψεις"

2008-06-30T23:34:00.004+03:00

ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΙΙΙ)

Στο δασάκι υπάρχει ένα πουλί, το τραγούδι του σας σταματά και σας κάνει να κοκκινίζετε.

Υπάρχει ένα ρολόι που δε χτυπά.

Υπάρχει μια χαράδρα με μια φωλιά από λευκά ζώα.

Υπάρχει ένας καθεδρικός ναός που κατεβαίνει και μια λίμνη που ανεβαίνει.

Υπάρχει ένα αμαξάκι παρατημένο στις λόχμες, ή που κατεβαίνει το μονοπάτι τρέχοντας, στολισμένο με κορδέλες.

Υπάρχει ένας όμιλος μικρών θεατρίνων με κοστούμια, που τους διακρίνετε πάνω στο δρόμο μεσ’ από την άκρη του δάσους.

Υπάρχει τέλος, όταν κανείς πεινά και διψά, κάποιος που σας διώχνει.

Αρθούρος Ρεμπώ(από τις Εκλάμψεις)
Μετάφραση: Αλέξης Ασλάνογλου (Ηριδανός 1981)

Αυτοσχεδιασμοί

2008-06-29T08:13:00.004+03:00

"Αυτοσχεδιασμοί", έργο 90, αρ.4 του Σούμπερτ. Στο πιάνο ο Άρτουρ Ρούμπινστάιν. Δεν χρειάζονται λόγια.

Για την ομορφιά της φύσης

2008-06-28T01:18:00.004+03:00

Κι ενώ εδώ καίμε τα δάση με τρόπο που δεν μπορεί πια να χαρακτηριστεί απλώς εγκληματικός αλλά εγκληματικά ηλίθιος, ο Σούμπερτ -που συμπληρώνονται φέτος 180 χρόνια από το θάνατό του- έγραφε την πασίγνωστη σερενάτα του για την ομορφιά της φύσης σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι είχαν ακόμη κώδικες ζωής. Η φύση ήταν παντού γύρω του. Κι αυτός με δέος την υμνούσε.

Φερνάντο Πεσσόα-120 χρόνια

2008-06-26T22:18:00.010+03:00

120 χρόνια από τη γέννηση του Φερνάντο Πεσσόα (Fernando Pessoa, 1888-1935), του μεγαλύτερου σύγχρονου Πορτογάλου ποιητή, ένα μικρό αφιέρωμα.
Στην μελαγχολική και πανέμορφη Λισαβώνα, την πόλη που πατάει σε ένα λαμπρό παρελθόν, κάποτε θαλασσοκράτειρα, τώρα μονάχη με θέα στον Ατλαντικό, τραγουδώντας στους ήχους του fado και ζώντας με τη νοσταλγία της, εκεί λοιπόν γεννήθηκε ο Πεσσόα, ο ποιητής με τα πολλά πρόσωπα, ο ποιητής που μοιράζει το έργο του ανάμεσα σε πολλούς φανταστικούς ποιητές, ο καθένας με τη δική του κοσμοθεωρία και προσωπικότητα.
Ο ποιητής έγραψε πράγματι έργα χρησιμοποιώντας ψευδώνυμα: Αλμπέρτο Καέιρο, Άλβαρο ντε Κάμπος, Ρικάρντο Ρέις. Και κάτω από κάθε ψευδώνυμο υπάρχει μια αλλιώτικη πλευρά της ποιήσής του που εκφράζει την ποικιλία συναισθημάτων που αισθανόταν να υπάρχει μέσα του.
Ο Πεσσόα ήταν συνεργάτης της περίφημης επιθεώρησης Ορφέας, περιοδικής έκδοσης του μοντερνιστικού κινήματος στη χώρα του, στο οποίο υπήρξε βασικός θεωρητικός και του προσέδωσε ευρωπαϊκή διάσταση.
Ένα μικρό βίντεο με εικόνες από τη ζωή του και όμορφη πορτογαλέζικη μουσική:

Μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του ποιητή ήταν ο Αλμπέρτο Καέιρο (Alberto Caeiro). Το πιο κοντινό στη φύση από όλα τα alter ego του, υπήρξε ο υμνητής της απλότητας. Προσπάθησε να αποδώσει τη φύση έτσι όπως είναι, με απλή γλώσσα και ζωντανές εικόνες, και της έδωσε πρωταρχική θέση στη σκέψη του, πάνω από την εγκεφαλική θεώρηση του κόσμου που έχουν πολλοί ποιητές της εποχής.
Κι εντούτοις ο Καέιρο ήταν ο λιγότερο παραδοσιακός στο στυλ από όλους τους άλλους Πεσσόα. Προσπάθησε και κατάφερε να απελευθερώσει την ποίησή του από κάθε ρητορικό και μετρικό στολίδι, αποκτώντας έτσι μια πρωτοτυπία σε στυλ αξιοσημείωτη:

XXXVI
Κι υπάρχουν ποιητές που είναι καλλιτέχνες
Και δουλεύουν πάνω στους στίχους τους
Όπως ένας ξυλουργός πάνω στην τάβλα του.

Τι λυπηρό να μην ξέρεις ν’ ανθίσεις!
Να πρέπει να βάζεις στίχο πάνω σε στίχο, όπως αυτός που χτίζει ένα τοίχο
Και να βλέπεις αν είναι εντάξει, και να τον γκρεμίζεις αν δεν είναι!...
Όταν το μόνο καλλιτεχνικό οικοδόμημα είναι η Γη ολάκερη
Που ποικίλλει κι είναι πάντα εντάξει κι είναι πάντα η ίδια.

Το σκέφτομαι, όχι όπως κάποιος που σκέφτεται, αλλά όπως κάποιος που ανασαίνει,
Και κοιτάζω τα λουλούδια και χαμογελώ...
Δεν ξέρω αν αυτά με καταλαβαίνουν
Ούτε αν τα καταλαβαίνω εγώ,
Ξέρω όμως πως η αλήθεια είναι μέσα τους και μέσα μου
Και μέσα στην κοινή μας θεότητα
Να αφηνόμαστε να πηγαίνουμε και να ζούμε απ’ τη Γη
Και να προσφέρουμε στο χώμα μεσ’ απ’ τις ευχαριστημένες εποχές
Και να αφήνουμε τον άνεμο να τραγουδά για ν’ αποκοιμηθούμε
Και να μην έχουμε όνειρα στον ύπνο το δικό μας.

Από τη συλλογή Ο Φύλακας των Κοπαδιών (O Guardador de Rebanhos)

Οι γυναικείες μορφές στο έργο του Ντελβώ

2008-06-26T01:03:00.012+03:00

Λουόμενες Νύμφες

Οι γυναικείες μορφές κυριαρχούν στο έργο του Βέλγου ζωγράφου Πωλ Ντελβώ (1897-1994), ενός από τους μεγάλους μανιερίστες, ακαδημαϊκούς ζωγράφους του 20ού αιώνα, που έχει περάσει και από τον Σουρρεαλισμό χωρίς ποτέ να ενταχθεί πλήρως.

Οι πίνακες του Ντελβώ χαρακτηρίζονται από την παρουσία γυμνών γυναικών που κατοικούν σε ονειρικά περιβάλλοντα, όπου κυριαρχεί η σκιά και το αρχιτεκτονικό στοιχείο, ενώ υπάρχει διάχυτος ένας λανθάνων ερωτισμός. Οι φιγούρες είναι ζωγραφισμένες με ιδεαλιστικό τρόπο, μοιάζουν υπνωτισμένες, και τα σύμβολα βρίσκονται παντού, τονίζοντας την αδιάκοπη παρουσία της ανάμνησης της παιδικής ηλικίας. Οι μυθολογικές σκηνές δεν λείπουν από το έργο του, σημάδια της κλασικής του παιδείας, που περιλάμβανε τη μελέτη των ελληνικών, των λατινικών και της ομηρικής ποίησης.
Μέσα στο τεράστιο αυτό έργο μιας μακράς ζωής, βρίσκει κανείς επιρροές από τον Ντε Κίρικο, τον Μαγκρίτ, τον Πέρμεκε και τον Ένσορ.

Κάποιος έγραψε για τον Ντελβώ: "διατήρησε πάντα μια οικεία και προνομιακή σχέση με την παιδική ηλικία, που είναι το έναυσμα που βρίσκεται κάτω από το έργο του, και πάντα κατάφερνε να βγαίνει στην επιφάνεια. Αυτή η "παιδική ηλικία" που υπάρχει μέσα του έδωσε μια ποιητική διάσταση στην τέχνη του."

Κοιμωμένη Αφροδίτη

Το νυφικό

Οι εταίρες

Who wants to live forever

2008-06-24T23:40:00.004+03:00

Λίγες είναι οι σκηνές από κινηματογραφικά έργα που έχουν χαραχτεί στη μνήμη μου τόσο έντονα, όσο η σκηνή από την ταινία Χάιλαντερ που ακούγεται αυτό το υπέροχο τραγούδι.
Σ' αυτό το βίντεο έχουμε μια συρραφή σκηνών από την ταινία, όπου δεσπόζει η ατμοσφαιρική μουσική των Queen.

Αργά

2008-06-23T22:58:00.004+03:00

Ένα μικρό, εξαίσιο δείγμα της ποίησης του Γύρι Σρεκ (Jyri Schreck, 1927-1982), που τραγούδησε τη φύση της πατρίδας του της Φινλανδίας.

ΑΡΓΑ

Το βράδυ θροϊζει στις φυλλωσιές,
ένα πουλί υψώνεται απ' το σύθαμνο
και διασχίζει την παγωνιά,

μαύρες πευκοβελόνες σκορπάει ολόγυρα
ξέχειλη η νύχτα.

Από τη συλλογή Μέρες, βροχές (1962)
Μετάφραση: Δημοσθένης Κούρτοβικ

Σονέτο αρ. 44

2008-06-22T08:03:00.008+03:00

Θα ξέρεις πως δε σ' αγαπώ και πως
σ' αγαπώ αφού η ζωή μας δυο έχει τρόπους,
η λέξη είναι φτερούγα της σιωπής,
έχει η φωτιά το 'να μισό από κρύο.

Σ' αγαπώ για να σ' αγαπήσω πάλι,
τ' άπειρο για να ξαναρχίσω
κι απ' το να σ' αγαπώ για να μην πάψω:
γι' αυτό κι εγώ δε σ' αγαπώ ακόμα.

Σ' αγαπώ και δε σ' αγαπώ, σαν να 'χα
στα χέρια τα κλειδιά της ευτυχίας
κι ένα δύστυχο αβέβαιο πεπρωμένο.

Δυο ζωές να σ' αγαπώ η αγάπη μου έχει.
Γι' αυτό όχι μόνον όταν σ' αγαπάω
μα σ' αγαπώ κι όταν δε σ' αγαπάω.

Πάμπλο Νερούδα (από τα Εκατό Ερωτικά Σονέτα)
Απόδοση: Ηλίας Ματθαίου

Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον

2008-06-21T22:50:00.003+03:00

Ας αρχίσει λοιπόν έτσι. Η θεία φωνή του Χορν ερμηνεύει Καβάφη.